1864 tarihinde Ruslar tarafından büyük sürgünde Karadeniz kıyılarına çıkan Kafkas Çerkezlerinden Şapsığlar'ın bir kısmı da Samsun vilayeti Çarşamba kazasına çıktılar. O zamanlar Çarşamba’nın bugünkü Samsun – Trabzon yolunun alt tarafında kalan kısımların çoğu alanı sazlık ve bataklıktı. İşte bu şartlar altında haiz bir yere Kafkasya’dan kalkıp sürülen insanlar yerleştiler. O zamanda kurulan yerleşim alanlarından biride HACILIÇAY Köyü’dür. KAFKASYA’dan ilk gelen kabileler;

1. Şevvaşular
2. Hathıler
3. Haguler
4. Bateler
5. Düveler
6. Yemzegler
7. Mefaller
8. Hujukolar
9. Şalokolar
10. Hapokolar

Köyün adı nasıl kondu?
Köy Yeşilırmak’ın kenarında kurulmuştur. Yeşilırmak; köyü dolanarak akar. İşte köy böyle düz bir alana kurulmuştur. Köye yerleştikten sonra her kabileden birer kişi atlarını hazırlar, erzaklarını alırlar ve hacca giderler. Anlatılanlara göre gidenlerinde hepsi geri dönerler. Böylece etrafındaki köylere bakarak en fazla hacı bulunan köy olmuştur köyümüz. Yeşilırmakta köyü dolanarak aktığı için(O zamanki insanlar Yeşilırmak’a çay demektedirler) köyün adı HACILIÇAY konmuştur.

O zamanlardaki ekonomik durum

Köy ilk kurulduğunda köyde bulunanlar sebze ve meyve yapmaya başladılar. Ancak ağırlık Mısır, buğday ve darıdaydı. Mısır ve buğdayı ekmek yapımında, darıyı ise boza yapımında kullanırlardı. Aynı zamanda modern olmasa bile tavukçuluk ve hayvancılıkla uğraşılıyordu.

Mısır tarımı

İlk kurulan köyde mısır çok önemli yer tutmaktaydı. Çünkü Çerkezlerin beslenme alışkanlıklarında mısır unu, ceviz, et ve kırmızı biber salçasının önemli bir yeri vardır. Bu sebeple mısır ekimi çok fazlaydı. Mısır hasattan sonra iki türlü saklanırdı. Ya farelerin ulaşamayacağı serenlerde kış boyu saklanır ya da sütlü iken fırınlarda kurutulur ve daha sonra fare gibi haşerelerin ulaşamayacağı ambarlarda saklanırlardı. Her iki şekilde saklanan mısırlar ihtiyaç duyulduğunda, alınır ve çuvallara koyulurdu. Sonra su veya ateş değirmenlerde öğütülür ve kullanılırdı.

Darı Tarımı

Köy ilk kurulduğunda darı tarımı da yaygındı. Hemen her hane muhakkak az da olsa darı tarlasına sahipti. Bu da başta boza yapımında kullanılırdı.

Meyvecilik

Köy ilk kurulduğunda köyde dikilen meyveler şunlardır; Elma, Armut, Üzüm, Tahnal, Dut, Erik. Bu meyveler yetiştirilmekte, hem yaş olarak tüketilmekte hem de kurutulup saklanmaktaydı. Gelen misafirlere ikram edildiği gibi Ramazan ayında da hoşaf yapılarak içilmekteydi.

Ceviz Yetiştiriciliği

Ceviz Kafkas mutfağının vazgeçilmezidir. Çünkü cevizin olmadığı yemek, tatlı çok azdır. Bu sebeple ilk köylülerimiz evlerinin bahçelerine ve tarlalarının kenarlarına kendilerine yetecek kadar ceviz ağacı dikmişlerdir. Ceviz aynı zamanda çerez olarak uzun kış geceleri sohbetlerinde kullanılmaktaydı. Ceviz son zamanlara kadar köyde o kadar önemliydi ki, eskilerin kurduğu köyde çiftliğin(meyve bahçelerine verilen takma ad) bir bölümü cevizlik olarak anılmaktadır.

Bütün bu meyveler tapulu arazilerde olabildiği gibi, köylüler tarafından meralara, yol kenarlarına ve yolcuların dinlenme, konaklama yerlerine hayrat olarak dikilmekte, gelen insanların kimseye bir şey sormadan bu meyvelerden faydalanması sağlanmaktaydı. Bu hayratlar isteyenler tarafından satmamak kaydıyla ailesine götürülebilirdi.

Sebzecilik

Köy ilk kurulduğunda şu sebzeler yetiştiriliyordu; Fasülye, sarımsak, soğan, biber, patlıcan, karpuz.